Bipolar bulanık MARCOS

Hücreler. Kesin MARCOS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre iki sayıdır: olumlu kutup ve olumsuz kutup. Olumlu kutup, alternatifin bu kriterde istenen yönde ne kadar etkili olduğunu 0 ile 1 arasında söyler. Olumsuz kutup, karşı yöndeki etkiyi 0 ile −1 arasında söyler. Ağırlıklar kesin sayı olarak kalır; MARCOS ağırlık üretmez.

Ölçek eşitleme. Bipolar MARCOS önce her hücreyi skor fonksiyonuyla tek sayıya indirir: olumlu kutupla olumsuz kutbu toplar, 1 ekler, ikiye böler. Skor fonksiyonundan sonra elde edilen sayılar üzerinde kesin MARCOS'un geri kalan adımları aynen çalışır. Tabloya kriter yönüne göre gözlenen en iyi (ideal, AI) ve en kötü (anti-ideal, AAI) satırlar eklenir; her hücre idealle oranlanır.

Fayda oranları ve nihai fayda fonksiyonu. Her alternatifin ağırlıklı satır toplamı, ideal ve anti-ideal satırların toplamına oranlanarak iki fayda oranı (K⁺ ve K⁻) elde edilir. Bu iki oran, kesin MARCOS'taki gibi tek bir nihai fayda fonksiyonunda birleştirilir. Sonuç 0 ile 1 arasında tek bir sayıdır; yüksek olan tercih edilir.

DecisionMind bipolar MARCOS'ta skor fonksiyonunu ve onu izleyen kesin MARCOS adımlarını (ideal/anti-ideal genişletme, fayda oranları) sabit tutar. Ağırlıklar dışarıdan kesin sayı olarak alınır.

Bipolar MARCOS'a özgü bağımsız bir kurucu makale literatür taramasında doğrulanamamıştır. DecisionMind bu uzantıyı, kesin MARCOS algoritmasını skor fonksiyonuyla durulaştırılmış bipolar bulanık verilere uygulayarak kurar. Bu, Fuzzy TOPSIS (Chen 2000) gibi kendi başına bağımsız bir bulanık algoritma değildir; kesin yöntemin bipolar veriye uyarlanmış doğrudan biçimidir.

Çıktı kesin MARCOS'taki gibi bir nihai fayda derecesidir ve bir sıra verir. Başka bir kümeyle karşılaştırılamaz, çünkü ideal ve anti-ideal referanslar her analizde o analizin kendi alternatiflerinden kurulur.

Fark şurada: fayda derecesinin altındaki her hücre artık iki kutuplu bir girdiden, skor fonksiyonuyla tek sayıya indirilmiş kanıttan geliyor. İki alternatif aynı fayda derecesine farklı kutup birleşimleriyle ulaşabilir; derece bunu göstermez.

Bu nedenle:

"Bipolar MARCOS'ta en yüksek fayda derecesine ulaşan alternatif kesin olarak en iyisidir"

yerine:

"Fayda derecesi, bu kümenin ideal ve anti-ideal referanslarına göre bir konumdur; olumlu ve olumsuz kutuplar skor fonksiyonuyla ilk adımda eridiği için derece hangi kutbun sonuca ne kattığını göstermez"

biçiminde yazmak doğrudur.

Bir alternatifin bir kriterde hem istenen hem karşı yönde ölçülebilir bir etkisi varsa ve bu iki etki net bir sayıya indirilmeden korunması gerekiyorsa. Tipik durumlar: bir ekipmanın hem performans katkısı hem uygulama riski, bir tedarikçinin hem fiyat avantajı hem teslim riski.

Kriter tek yönlü ve ölçülmüşse ikinci kutup yoktur, kesin MARCOS yeterlidir. Çıkış koşulu kesin MARCOS ile aynıdır: ideal ve anti-ideal referanslara göre bir uzlaşma değeri aranıyorsa bu uzantı da uygundur.

Olumsuz kutbu olumlu kutuptan türetmek. Olumsuz kutup kendi kanıt kaynağından gelir, olumlu kutuptan hesaplanmaz.

Olumsuz kutbu reddetme derecesi gibi okumak. Bipolar yapıda "toplam 1'i aşamaz" kısıtı yoktur.

Bipolar bulanık kümeyi 2-kutuplu (m = 2) bulanık kümeyle karıştırmak. Bipolar küme tek bir kriterin iki yönlü etkisini ölçer; m-kutuplu küme m = 2 olduğunda iki bağımsız bakış açısını ölçer. İki bağımsız bakış açısı varsa m-kutuplu ailenin üyeleri kullanılır.

İdeal ve anti-ideal satırları skorlanmış tablodan değil, ham bipolar çiftlerden kurmaya çalışmak. İdeal ve anti-ideal referanslar skor fonksiyonundan sonraki crisp tablo üzerinden, kriter yönüne göre kurulur; bipolar çiftler üzerinde doğrudan "en iyi çift" aramak tanımsızdır.

Skor fonksiyonunu ilan etmeden değiştirmek. Farklı bir durulaştırma biçimi fayda oranlarını ve dolayısıyla nihai fayda derecesini değiştirir.

Temel ilke şudur:

Her kutup kendi kanıt kaynağına dayanmalı, ideal ve anti-ideal referanslar yalnız skor fonksiyonundan sonraki crisp tablodan kurulmalıdır.

---