Çift Kutuplu Bulanık WASPAS

Dört şey değişir; toplam ile çarpımı harmanlama mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin WASPAS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre iki sayıdır: olumlu kutup (0 ile 1 arası, istenen yöndeki etki) ve olumsuz kutup (−1 ile 0 arası, karşı yöndeki etki). İki kutup birbirini sınırlamaz, toplamları için bir kural yoktur. Ağırlıklar kesin sayı olarak kalır; WASPAS ağırlık üretmez, dışarıdan alır.

Ölçek eşitleme. Kesin WASPAS her sütunu en iyi değere bölerek 0 ile 1 arasına getirir. Burada fayda kriteri değişmeden kalır; maliyet kriterinde kutuplar tamamlanır, olumlu kutup 1'den çıkarılır ve olumsuz kutbun mutlak değeri 1'den çıkarılıp işareti yeniden negatif yazılır. Bu tamamlama, kesin WASPAS'ın "azı iyi" kriterini "çoğu iyi"ye çevirmesinin çift kutuplu karşılığıdır.

Toplam ve çarpım bileşeni. Kesin WASPAS ağırlıklı toplamı (WSM) ve ağırlıklı çarpımı (WPM) sayılarla kurar. Burada bu iki bileşen çift kutuplu toplama ve çarpma işlemleriyle kurulur: WSM bileşeni çift kutuplu ağırlıklı toplama operatörüyle, WPM bileşeni çift kutuplu ağırlıklı geometrik operatörle hesaplanır. Her ikisi de sonunda yine iki kutuplu bir sayı (bir olumlu, bir olumsuz kutup) verir; hesabın hiçbir adımında tek sayıya erken inilmez.

Birleşim ve durulaştırma. Kesin WASPAS WSM ve WPM puanlarını λ ile ağırlıklandırıp toplar. Burada bu iki çift kutuplu bileşen yine çift kutuplu toplamayla birleştirilir; λ burada da toplam mantığının payını belirler. Sonunda elde edilen tek çift kutuplu sayı, bir skor fonksiyonuyla (olumlu kutupla olumsuz kutbu toplayıp bire ekleyip ikiye bölerek) tek bir sayıya durulaştırılır. Durulaştırma yalnız bu son adımda olur; kesin WASPAS'ın ilk adımda hiç durulaştırma yapmaması gibi, burada da iki kutup son ana kadar ayrı taşınır.

DecisionMind çift kutuplu WASPAS'ta bu toplama ve çarpma operatörlerini, skor fonksiyonunu ve λ ile birleşimi sabit tutar. Ağırlıklar dışarıdan kesin sayı olarak alınır; yöntem ağırlık üretmez.

Çıktı kesin WASPAS'taki gibi bir birleşik puan ve sıradır; okunması da aynıdır. Puanın büyüklüğü seçilen λ'ya bağlıdır, farklı bir λ farklı bir sıra verebilir; rapor hangi λ ile çalışıldığını göstermelidir.

Fark şurada. Puanın altında son ana kadar taşınan iki kutuplu bir hesap vardır ama bu hesap skor fonksiyonuyla son adımda tek sayıya iner. İki seçenek aynı puana farklı kutup bileşimleriyle ulaşabilir; olumlu kutbu güçlü ama olumsuz kutbu da belirgin olan bir seçenekle, ikisi de ölçülü olan bir seçenek aynı skoru verebilir.

Bu nedenle:

"Çift kutuplu WASPAS iki kutbu birlikte değerlendirdiği için sonuç daha zengindir"

yerine:

"İki kutup kendi aritmetiğiyle son adıma kadar taşınmıştır; birleşik puan yalnız son adımda tek sayıya indirilen bu iki kutbun bileşimini yansıtır, hangi kutbun sonuca ne kattığını doğrudan göstermez"

biçiminde yazmak doğrudur.

Bir alternatifin bir kriterde hem istenen hem karşı yönde ölçülebilir bir etkisi varsa ve bu iki etkinin toplamla-çarpımı harmanlayan bir puana kadar ayrı ayrı taşınması isteniyorsa. Tipik durumlar: bir yatırımın hem getirisi hem riski, bir politikanın hem kazandırdığı hem kaybettirdiği kesim.

Kesin WASPAS'a dönülmesi gereken durum kriterin tek yönlü ve ölçülmüş olmasıdır. Ölçülmüş tek bir değeri zorla iki kutba bölmek belirsizlik modellemek değildir; her kutbun kendi kanıt kaynağı olmalıdır.

Çıkış koşulu kesin WASPAS ile aynıdır: veride sıfır ya da negatif olumlu kutup varsa çarpım bileşeni tanımsızlaşır, bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da telafi edicidir.

Olumsuz kutbu olumlu kutuptan türetmek. "Olumlu kutup 0,7 ise olumsuz kutup −0,3'tür" demek yapıyı tek sayıya indirger. Olumsuz kutup kendi kanıt kaynağından gelir.

λ'yı hiç sınamadan varsayılan 0,5'te bırakmak. WSM ve WPM bileşenleri çift kutuplu aritmetikte de farklı sıra önerebilir; bu uzantının doğrulama örneğinde λ 0,5'ten 0,7'ye çıkarıldığında sıra el değiştirir ve fark çok küçüktür. λ sınanmadan bırakılırsa bu kırılganlık gizli kalır.

Maliyet kriterinde kutup tamamlamasını atlamak. Olumsuz kutbu tamamlamadan doğrudan kullanmak, "azı iyi" kriterin yönünü çevirmeden bırakır ve sonucu anlamsızlaştırır.

Temel ilke şudur:

Çift kutuplu WASPAS, iki kutbu kendi aritmetiğiyle son adıma kadar taşır ve ancak skor fonksiyonuyla tek sayıya indirir; olumsuz kutbu olumludan türeten, λ'yı sınamadan bırakan ya da kutup tamamlamasını atlayan her uygulama bu taşımayı geçersiz kılar.