Gri COPRAS (Zavadskas, Kaklauskas, Turskis ve Tamošaitienė, 2009)

Üç şey değişir; fayda/maliyet oranı mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin COPRAS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre bir aralıktır: alt sınır ve üst sınır (⊗[alt, üst]). Kriter ağırlıkları kesin (tek sayı) olarak girilir; gri olan yalnız karar matrisidir, ağırlıklar değil.

Ölçek eşitleme. DecisionMind önce her gri hücreyi ortasına indirir. Beyazlaştırma, alt ile üst sınırın ortalamasıdır ve hesabın ilk adımıdır. Aralık, normalizasyondan ve ağırlıklamadan önce tek sayıya iner. Ardından kesin COPRAS'ın sütun toplamına bölme normalizasyonu bu beyazlatılmış sayılar üzerinde, olduğu gibi çalışır.

Uzaklık / skor / birleştirme. Beyazlatılmış ve ağırlıklandırılmış değerler, kesin COPRAS'taki gibi fayda toplamı ve maliyet toplamına ayrılır; göreli önem değeri (Q) aynı oranla kurulur. Bu adımdan sonra hesap, aralığın genişliğinden tamamen bağımsızdır.

Sonuç ve durulaştırma. Ayrı bir durulaştırma adımına gerek yoktur, çünkü durulaştırma (beyazlaştırma) zaten en baştaki adımda yapılmıştır. Çıktı doğrudan kesin COPRAS'takiyle aynı biçimde tek bir fayda derecesidir (en iyi seçenek 100).

DecisionMind bu ailede beyazlaştırmayı ortanoktayla ve hesabın en başında, tek seferde sabit tutar. Aralığın alt ve üst sınırının ayrı ayrı taşındığı, sonunda birleştirildiği bir hesap yolu izlenmez. Bu, "gri sayı hesap boyunca aralık olarak taşınır" beklentisiyle çelişebilir. DecisionMind'da aralık, normalizasyondan önce tek noktaya iner.

Çıktı kesin COPRAS'takiyle aynı biçimde bir fayda derecesi ve sıradır, okunması da aynıdır. En iyi seçenek 100 alır, diğerleri ona göre bir yüzde alır.

Bu puan, aralığın ortasına dayanır ve aralığın genişliği hakkında hiçbir şey söylemez. İki seçenek arasındaki dar bir fark, geniş aralıklı bir veriden mi yoksa dar aralıklı bir veriden mi geldiğine göre farklı bir güvenle okunmalıdır. DecisionMind bu genişliği puana taşımadığı için raporun kendisi aralıkların ne kadar geniş olduğunu ayrıca belirtmelidir.

Bu nedenle:

"Grey COPRAS aralığı hesaba kattığı için sonuç daha güvenilirdir"

yerine:

"Sınırlar bilinen tek bilgi olduğu için ortanoktaları alınmış, aralığın genişliği fayda derecesine yansımamıştır; A2 100,00 ile öndedir ve bu üstünlük ağırlık C2 lehine belirgin biçimde kaydırılana kadar korunmaktadır"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriterler hakkında yalnız alt ve üst sınır biliniyorsa, aradaki bir "en olası değer" iddia edilemiyorsa. Ölçülmüş tek bir değeri iki yanına pay ekleyerek aralığa açmak gerekmez; DecisionMind tek veri türü istediğinden ölçülmüş kriter aynı matriste alt ve üst sınırı eşit bir aralık olarak yazılır, bu genişlik sıfırdır ve bilgi eklemez.

Kesin COPRAS'ın çıkış koşulu burada da aynen geçerlidir. Bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da telafi edicidir, eşik altını elemez. Sınırların içinde bir en olası değer biliniyorsa gri değil bulanık yapı, sınırlar bir dağılımın uçlarıysa olasılıksal yapı daha uygundur.

Değer aralığı ihlali. Her hücrenin alt sınırının üst sınırdan küçük veya eşit olması gerekir; bu sıra bozulursa hesap anlamsızlaşır.

Beyazlaştırma yönteminin gizli bir varsayım olduğunu unutmak. DecisionMind ortanoktayı (alt+üst)/2 kullanır; bu kanonik seçimdir ama tek yol değildir. Aralığın ortasını değil, örneğin yalnız üst sınırı (iyimser) ya da yalnız alt sınırı (kötümser) esas alan bir beyazlaştırma farklı bir sıra ve farklı puanlar üretir. Kullanılan kural raporda belirtilmelidir.

Beyazlaştırmanın en başta yapıldığını bilmemek. DecisionMind aralığı hesabın sonuna kadar taşımaz; ilk adımda ortanoktaya indirir. "Gri yöntem aralığı sona kadar korur" varsayımıyla ara sonuçları yorumlamak yanlıştır.

Aralığın ortasını en olası değer sanmak. Beyazlaştırılmış sayı bir hesap adımıdır, "ortadaki değer daha olasıdır" anlamına gelmez; gri sayı zaten sınırların içinde hiçbir noktayı diğerinden daha olası saymaz.

Temel ilke şudur:

Grey COPRAS, sınırlardan başka bilgi olmadığında dürüst kalmak içindir; beyazlaştırma kuralı ne olursa olsun raporda açıkça yazılmalı, aralığın ortası hiçbir zaman "en olası değer" gibi sunulmamalıdır.