Gri MOORA (Stanujkić, Magdalinović, Jovanović ve Stojanović, 2012)

Hücreler. Kesin MOORA'da her hücre tek sayıdır. Burada her hücre iki sınırla ifade edilir: en az, en çok. Sınırların içinde bir en olası değer ya da dağılım iddia edilmez; bilgi yalnızca iki sınırdan ibarettir. Kriter ağırlıkları DecisionMind'da kesin (tek) sayı olarak alınır; gri MOORA'nın belirsizliği yalnız karar matrisinin hücrelerinde taşınır.

Ölçek eşitleme. Yöntem önce her sütunu o sütundaki en büyük üst sınıra böler. Sonra her hücrenin alt ve üst sınırının ortalamasını alarak tek bir sayıya indirger, yani beyazlaştırır, ve bu beyazlatılmış değeri, kesin MOORA'daki gibi kendi sütun büyüklüğünün köküne böler, yani vektör normalizasyonu uygular. Bu iki aşamanın nedeni şudur: birincisi sınırları ortak bir üst referansa (1'e) oturtur, ikincisi beyazlatılmış değerleri kesin MOORA ile aynı ölçeğe getirir.

Beyazlaştırma. Kesin MOORA'da böyle bir adım yoktur çünkü hücreler zaten tek sayıdır. Gri MOORA'da iki sınırın ortalaması alınarak tek bir sayı üretilir; bu, "ortadaki değer en olasıdır" demek değildir. Sınırlar arasında hiçbir noktanın diğerinden daha olası sayılmadığı gri veri yapısında, ortalama yalnız hesabı ilerletmek için seçilmiş bir uzlaşımdır ve raporda böyle belirtilmelidir.

Oran sistemi ve sonuç. Beyazlatılmış ve normalize edilmiş değerler ağırlıklandırılır; her seçenek için "çoğu iyi" kriterlerdeki ağırlıklı toplamdan "azı iyi" kriterlerdeki ağırlıklı toplam çıkarılır. Bu, kesin MOORA'nın oran sistemiyle birebir aynı işlemdir; fark yalnızca girdinin önce beyazlatılmış olmasıdır. Çıktı doğrudan tek bir net puan ve sıradır, gri bir sayı değildir. Durulaştırma, yani beyazlaştırma, hesabın ortasında, girdi normalize edilmeden hemen önce yapılır.

DecisionMind klasik Grey MOORA'da bu sırayı (önce en-büyük-üst-sınıra bölme, sonra beyazlaştırma, sonra vektör normalizasyonu) ve beyazlaştırma kuralı olarak sınırların aritmetik ortalamasını sabit tutar; isteğe bağlı bir referans noktası yaklaşımı da aynı beyazlatılmış matris üzerinden çapraz kontrol için hesaplanabilir.

Çıktı kesin MOORA'daki gibi bir net puan ve sıradır; okunması da aynıdır: yüzde ya da olasılık değildir, başka bir analizle karşılaştırılmaz. Fark şudur. Bu puan, aslında yalnız sınırlarıyla bilinen bir değerin ortasına dayanır. İki seçeneğin sınırları örtüşüyorsa, yani birinin alt sınırı diğerinin üst sınırından yüksekse, beyazlatılmış ortalamalar farklı bile olsa bu iki seçeneğin gerçek konumu belirsizdir. Net puandaki küçük fark bu örtüşmeyi gizleyebilir.

Bu nedenle:

"Grey MOORA en iyi seçeneği kesin biçimde buldu"

yerine:

"Sınırlar arasında beyazlatılmış değerlere göre en yüksek net puana sahip seçenek şudur; seçeneklerin sınırları örtüşüyorsa bu sıra, örtüşmenin genişliği kadar kesin değildir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriterler hakkında yalnız alt ve üst sınır biliniyorsa, yani en olası bir değer ya da dağılım yoksa, Grey MOORA uygundur: az veriyle çalışılan, geçmiş kaydı kısa olan, tedarikçinin fiyatı "şu ile bu arasında" verdiği durumlar. Sınırların içinde bir en olası değer biliniyorsa bu bilgiyi atıp gri yapıya inmek elde olan bilgiyi silmek olur; bulanık yapı tercih edilmelidir. Ölçülmüş bir kriter DecisionMind'da aynı matriste iki sınırı da eşit (tek nokta) bir gri sayı olarak yazılır. Çıkış koşulu kesin MOORA ile aynıdır: bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da telafi edicidir ve eşik altını elemez.

Değer uzayı ihlali. Her hücrenin alt sınırının üst sınırdan küçük ya da eşit olması gerekir; bu sıra bozulursa hesap geçersizleşir.

Beyazlaştırmayı "en olası değer" gibi sunmak. Sınırların ortalaması yalnız bir hesap adımıdır; raporda "en olası maliyet" ya da "beklenen değer" diye anılmamalıdır, çünkü gri sayı bu bilgiyi taşımaz.

Ölçülmüş bir değerin çevresine yüzde ekleyerek gri sayı kurmak. Sınırların kendi kaynağı (sözleşme, geçmiş kayıt, uzman ifadesi) olmalıdır; kesin bir sayının ±%5'i gibi uydurma bir bant, gri verinin dürüstlük ilkesini bozar.

Sınırların içindeki bilgiyi bilerek atmak. Elde aslında bir en olası değer ya da geçmiş dağılım varsa ve bu bilinerek göz ardı edilip yalnız sınırlar gri MOORA'ya veriliyorsa, yöntem gereğinden az bilgiyle çalıştırılmış olur.

Temel ilke şudur:

Grey MOORA'nın beyazlaştırma adımı bir hesap kolaylığıdır, bir bilgi iddiası değildir; sınırların içine, elde olmayan hiçbir "en olası değer" sonradan yüklenmemelidir.