Aralık değerli sezgisel bulanık EDAS (DecisionMind türetimi)

Dört şey değişir; ortalamaya göre konum bulma mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin EDAS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre dört sayıdan oluşur: destek derecesinin alt ve üst sınırı, ret derecesinin alt ve üst sınırı. Üst sınırların toplamı 1'i aşamaz. "Bu tedarikçiye güvenim 0,65 ile 0,75 arasında, çekincem 0,15 ile 0,20 arasında" gibi bir yargı bu dört sayıya karşılık gelir.

Skora erken indirgeme. DecisionMind'ın motoru burada IV-ARAS'takinden farklı bir yol izler. IV-ARAS'ta destek-ret aralığı ağırlıklı bir birleştirmeden geçer ve yalnız son adımda bir skora iner. IV-EDAS'ta ise her hücre, ortalama bile kurulmadan, hesabın ilk adımında tek bir skora indirilir. Skor, destek alt ve üst sınırlarının toplamından ret alt ve üst sınırlarının toplamını çıkarıp ikiye bölmekle bulunur. Maliyet kriterinde bu indirgemeden önce destek ve ret aralıkları yer değiştirir.

Ortalama çözüm ve sapmalar. Ortalama, her sütunun bu skorlarının aritmetik ortalamasıdır ve artık tek bir kesin sayıdır. Pozitif ve negatif sapma da kesin EDAS'takiyle aynı kuralla hesaplanır: fayda kriterinde ortalamanın üstü lehte, maliyet kriterinde ortalamanın altı lehtedir. Maliyet yönü zaten skora inerken bir kez çevrildiği için burada ayrıca yön değiştirilmez.

Sonuç ve durulaştırma. Durulaştırma en sonda değil en baştadır. Değerlendirme puanı kesin EDAS'takiyle aynı, 0 ile 1 arasında bir sayıdır. Destek-ret aralığının genişliği hesabın hiçbir sonraki adımına yansımaz; skor alındığı andan itibaren aralığın kendisi unutulur.

DecisionMind bu uzantıda skor fonksiyonunu ve skora erken indirgeme sırasını sabit tutar. Ağırlıklar kesin sayı olarak dışarıdan alınır; yöntem ağırlık üretmez.

Değerlendirme puanı kesin EDAS'takiyle aynı okunur. Kümenin kendi ortalamasına göre bir konumdur, yüzde ya da olasılık değildir ve başka bir analizle karşılaştırılamaz. Fark şurada: puanın arkasında artık bir aralık belirsizliği yoktur. Destek-ret aralığı dört sayı olarak toplanmış olsa da hesap, ilk adımdan sonra kesin sayılar üzerinden yürür.

Bu nedenle:

"IV-EDAS aralık belirsizliğini sona kadar taşıdığı için sonuç daha güvenilirdir"

yerine:

"Destek-ret aralıkları hesabın daha ilk adımında tek bir skora indirilmiştir; sonuçtaki puan bu skorlar üzerinden hesaplanmıştır ve aralığın genişliği puana yansımaz"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriter değerlendirmesi bir yargıya dayanıyorsa ve bu yargının destek ile ret derecesi de belirsizse bu uzantı uygundur. Uzman "ne kadar destekliyorum" sorusuna tek bir sayı yerine bir aralıkla cevap verebiliyor olmalıdır. Destek ve ret zaten tek bir noktaysa, yani aralık genişliği sıfırsa, bu ek genişliğin katkısı olmaz ve sezgisel bulanık EDAS yeterlidir. Kesin EDAS'ın çıkış koşulu burada da geçerlidir: bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da tam telafi edicidir ve eşik altını elemez.

Alt sınırın üst sınırdan büyük olmasına izin vermek. Her aralıkta alt sınır üst sınırdan küçük ya da eşit olmalıdır. Bu denetlenmezse hem üst sınır kısıtı hem skor hesabı anlamsızlaşır.

IV-EDAS'ı IV-ARAS gibi sanmak. İki uzantı aynı hücre biçimini paylaşır ama durulaştırma sırası tam tersidir. IV-ARAS'ta aralık son adıma kadar taşınır, IV-EDAS'ta ise ilk adımda skora iner. Birini diğeri gibi raporlamak yanlış bir belirsizlik iddiası üretir.

Skoru olasılık gibi okumak. Skor eksi bir ile bir arasında olabilecek bir büyüklüktür. Negatif de çıkabilir; bu, ortalamanın altına düşme kadar sıradan bir durumdur.

Skor ortalaması sıfıra çok yakın bir kritere güvenmek. Bu durumda pozitif ve negatif sapma oranı büyür ve kritere ait sonuç veri kontrol edilmeden kullanılmamalıdır.

Temel ilke şudur:

IV-EDAS'ta destek-ret aralığı, ortalama hesabı kurulmadan önce, en baştaki adımda tek bir skora iner. Aralığın genişliği sonraki hiçbir adımda geri gelmez; rapor bu erken durulaştırmayı IV-ARAS'ınkiyle karıştırmamalıdır.