Nötrosofik CODAS

Dört şey değişir. İki-uzaklıklı karşılaştırma mantığı ise değişmez.

Hücreler. Kesin CODAS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre üç bileşenden oluşur: doğruluk (T), belirsizlik (I) ve yanlışlık (F). Her biri 0 ile 1 arasında bir değer alır ve birbirinden bağımsızdır. Toplamları 1'i aşabilir. Kriter ağırlıkları burada da kesin (crisp) sayıdır. Belirsizlik yalnız kriter değerlerinde taşınır.

Ölçek eşitleme. Kesin CODAS, fayda kriterinde değeri sütunun en büyük değerine böler. Maliyet kriterinde ise sütunun en küçük değerinin değere oranını alır. Nötrosofik hücrede maliyet yönü bölme yerine tümleme ile işlenir. (T, I, F) üçlüsü (F, I, T) olarak ters çevrilir. Bunun nedeni, nötrosofik cebirde bir yargının "az olması iyi" durumunun doğruluk ve yanlışlığın yer değiştirmesiyle ifade edilmesidir. Sayısal oran alma burada tanımlı değildir. Bu tümleme dışında normalizasyon adımı yoktur. Nötrosofik bileşenler zaten 0-1 aralığındadır.

Ağırlıklama ve negatif-ideal. Her nötrosofik hücre ağırlıklı nötrosofik toplama kuralıyla (SVNWA) kriter ağırlığıyla birleştirilir. Negatif-ideal, her kriterde bileşen bileşen en kötü (T'si en küçük, I'sı en büyük, F'si en büyük) nötrosofik değerden kurulur. Kesin CODAS'taki gibi burada da tek bir "en kötü" referans kullanılır.

Skor fonksiyonu ve uzaklık. Öklid ve Taksi uzaklığı hesaplanmadan önce her nötrosofik değer bir skor fonksiyonuyla ((T − F + 1)/2) tek sayıya indirilir. Negatif-ideal de aynı fonksiyonla indirgenir. Uzaklıklar bu skorlar arasında, kesin CODAS'takiyle aynı biçimde hesaplanır.

Değerlendirme puanı ve ikili karşılaştırma kuralı (eşik τ=0,02, Öklid önce, farkı aşmıyorsa Taksi) kesin CODAS ile birebir aynıdır. DecisionMind klasik N-CODAS'ta bu skor fonksiyonunu ve eşik değerini sabit tutar.

Değerlendirme puanının okunuşu kesin CODAS ile aynıdır: göreli bir konum ölçüsüdür, yüzde değildir, seçenek kümesi değişince yeniden kurulur. Fark şurada: skor fonksiyonu T ve F'yi kullanır, I (belirsizlik) bileşenini doğrudan puana katmaz. Skor I'dan yalnızca dolaylı olarak etkilenir: T+I+F toplamının 1'i aşıp aşmadığı sonucu değiştirebilir. Bu yüzden yüksek belirsizlikli (I büyük) bir seçenek, T ve F'si düşük başka bir seçenekle aynı skoru alabilir. Skor tek başına "bu değerlendirme ne kadar eksik bilgiyle yapıldı" sorusunu cevaplamaz; bunun için ayrıca I bileşenine de bakmak gerekir.

Bu nedenle:

"N-CODAS puanı yüksek çıktı, bu seçenek hakkında güçlü kanıt var"

yerine:

"Bu puan T ve F'den türetilmiştir; I bileşeni ayrıca kontrol edilmeden, bu seçeneğin ne kadar eksik bilgiyle değerlendirildiği bilinmez"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriter değerlendirmesi eksik, çelişkili ya da tutarsız kanıta dayanıyorsa ve bu durumun karar için önemli olduğu düşünülüyorsa. Ölçülmüş kriterler bu uzantıya taşınmamalı. Matris tek türde olmak zorundaysa, ölçülmüş bir değerin karşılanma derecesi t olduğunda dürüst gömme (t, 0, 1−t) kullanılır. Temel CODAS'ın çıkış koşulu burada da aynen geçerlidir: bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa telafi edici yöntem uygun değildir.

Önce skor fonksiyonuyla durulaştırıp sonra kesin CODAS koşturmak. T-I-F üçlüsünü baştan (T−F+1)/2 skoruna indirip kesin CODAS'ı koşturmak N-CODAS'la aynı görünebilir. Ama fark şurada: nötrosofik ağırlıklama ve maliyet tümlemesinin skordan önce mi sonra mı uygulandığı, N-CODAS'ı kesin CODAS'tan ayıran asıl noktadır. Aşağıdaki öğretici örnekte skoru önce alıp kesin CODAS koşturmak sırayı korur (A3, A1, A2). Ama puanları 0,1456 / -0,3334 / 0,1878'e taşır. Doğru N-CODAS ise 0,3632 / 0,1020 / -0,4652 verir. Farklar hem büyüklük hem sıralamadaki göreli açıklık bakımından bozulur.

Belirsizliği (I) doğruluk ve yanlışlıktan türetmek. I = 1 − T − F yazmak nötrosofik yapıyı kesin veriye indirger. Her bileşen kendi kanıt kaynağından gelmelidir (bkz. nötrosofik veri türü kartı).

Üç bileşenin toplamını 1'e zorlamak. Toplamı 1'e sabitlemek yapıyı bağımlı bir üçlüye indirger ve nötrosofik kullanmanın gerekçesini ortadan kaldırır.

Skor fonksiyonunu değiştirip raporda belirtmemek. (T−F+1)/2 dışında başka skor fonksiyonları da literatürde vardır. Hangisinin kullanıldığı puanın büyüklüğünü etkiler.

Temel ilke şudur:

N-CODAS, kanıtın eksik ya da çelişkili olduğu durumları T-I-F üçlüsüyle korumak içindir. I bileşenini T ve F'den türeten ya da skor fonksiyonunu normalizasyon-ağırlıklamadan önce uygulayan her kısayol, yapının tek katkısını siler: bilinmeyeni olumsuz kanıtla karıştırmama.