Nötrosofik PSI

Üç şey değişir. Ağırlığı kendisi türetme mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin PSI'de her hücre tek sayıdır. Burada her hücre üç ayrı derece taşır: doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık. PSI burada da ağırlık istemez; ağırlığı üçüncü adımda veriden türetir.

Ölçek eşitleme. Kesin PSI her sütunu kendi en iyisine böler. Burada önce her hücrenin T-I-F üçlüsü tek bir skora iner. Skor, doğruluktan belirsizliğin iki katını ve yanlışlığı çıkarıp ikiye böler; yüksek doğruluk ve düşük belirsizlik skoru büyütür. Sonra bu skorlar sütun içinde toplama bölünerek normalize edilir. Fayda kriterinde skorun kendisi sütun toplamına oranlanır. Maliyet kriterinde skorun tersi sütun toplamına oranlanır. Bu, kesin PSI'nin "sütunun en iyisine böl" kuralından farklıdır. Nötrosofik skor negatif çıkabildiği için PSI'nin en büyüğe bölme kuralı yerine toplama bölme kullanılır.

Tercih değişim değeri ve ağırlık. Burada kesin PSI'den bir sapma daha vardır. Temel PSI'de yayılım 1'den çıkarılıp ağırlığa çevrilir. Bu nötrosofik sürümde DecisionMind yayılımın kendisini doğrudan toplam yayılıma oranlayarak ağırlık üretir; "1'den çıkarma" adımı yoktur. Sonuçta büyük yayılıma sahip bir kriter, kesin PSI'nin tersine, göreli yüksek ağırlık alır. Düşük yayılıma sahip kriter göreli düşük ağırlık alır. Bu, kesin PSI'nin "az farklılaşan kriteri ödüllendir" mantığının tam tersidir. Bu tersine dönüş veri türünden değil, bu nötrosofik uyarlamanın kendi tasarım tercihinden gelir. Rapor bunu böyle belirtmelidir.

DecisionMind bu skor fonksiyonunu ve toplama bölme normalizasyonunu sabit tutar.

Tercih seçim puanı, kesin PSI'de olduğu gibi yalnız bu tablodaki seçenekler arasında sıralayıcıdır. Yüzde ya da olasılık değildir. Burada ağırlığın yönü de tersine döner. Yukarıda anlatıldığı gibi büyük yayılım burada yüksek ağırlık demektir. Bir kriterin yüksek ağırlık alması "bu kriter az ayırt edicidir" demek değildir; "bu kriterde seçenekler birbirinden çok farklılaşıyor" demektir. Bu, kesin PSI kartındaki yorumun tam tersidir. Rapor hangi yönün geçerli olduğunu açıkça belirtmelidir. Aksi hâlde okuyucu kesin PSI'nin alıştığı yorumu buraya taşır.

Bu nedenle:

"N-PSI'de bu kriterin ağırlığı düşük çıktığı için seçenekler burada birbirine yakın"

yerine:

"Bu nötrosofik PSI uyarlamasında ağırlık, kriterin kendi içindeki yayılımıyla doğru orantılıdır; düşük ağırlık burada seçeneklerin bu kriterde az farklılaştığını, yüksek ağırlık ise çok farklılaştığını gösterir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriterlere gerekçeli bir ağırlık vermek istemiyorsan ve elindeki kriter değerlendirmesi eksik ya da çelişkili bilgiye dayanıyorsa N-PSI uygun olur. Lehte kanıt, aleyhte kanıt ve bilinmeyen payı ayrı ayrı tutulmalıdır. Nötrosofik veri türü kartındaki kural burada da geçerlidir: ölçülmüş bir değeri gerekçesiz biçimde T-I-F üçlüsüne açmak bilgi eklemez. Yalnız "belirsizlik yok" dürüstçe gömülürse, yani (t, 0, 1−t) yazılırsa bu geçerli bir yol olur.

Karar vericinin bilinen bir önceliği kriterlere yansıtılacaksa ya da bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa, temel PSI kartındaki çıkış koşulu aynen geçerlidir.

T+I+F toplamını 1'e zorlamak. Nötrosofik veri türü kartındaki genel hata burada da geçerlidir. Üç bileşen birbirinden bağımsız kaynaklardan gelmelidir.

Ağırlık yönünü kesin PSI gibi okumak. Yukarıda anlatıldığı gibi bu uyarlamada yüksek ağırlık "az yayılım" değil "çok yayılım" demektir. Kesin PSI kartındaki yorumu buraya doğrudan taşımak tersine bir hata üretir.

Maliyet kriterinde skor tersini almadan toplama bölme uygulamak. Skor negatif ya da sıfıra yakın çıkabilir. Ters çevirme adımı atlanırsa maliyet kriterinin normalizasyonu anlamsızlaşır.

Belirsizliği doğruluk ve yanlışlıktan türetmek. I bağımsız bir bilgi kaynağına dayanmalıdır. 1−T−F olarak hesaplanırsa nötrosofik veri türünün gerekçesi ortadan kalkar.

Temel ilke şudur:

N-PSI'nin ağırlık yönü kesin PSI'nin tersinedir. Burada veriden türeyen ağırlık, kriterin ayırt ediciliği az değil çok olduğu ölçüde büyür. Bu tersine dönüş rapor edilmezse okuyucu kesin PSI'nin mantığını yanlış yere taşır.