Nötrosofik WASPAS

Birkaç şey değişir, ama toplam ile çarpımı harmanlama mantığı aynı kalır.

Hücreler. Kesin WASPAS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre bir yargının doğruluk (T), belirsizlik (I) ve yanlışlık (F) derecesidir; üçü birbirinden bağımsızdır ve toplamları 3'ü aşamaz. Ağırlıklar kesin kalır; nötrosofik veri yalnız karar matrisi hücrelerinde kullanılır.

Maliyet kriterinde tamlayan alma. "Azı iyi" bir kriterde her hücrenin doğruluk ve yanlışlık bileşenleri yer değiştirir, belirsizlik bileşeni ise 1'den çıkarılır. Bu, IF-WASPAS'ın basit (μ, ν) yer değiştirmesinden daha karmaşıktır çünkü üçüncü bir bileşenin (I) de dönüştürülmesi gerekir; DecisionMind bu dönüşümü sabit tutar.

Skor (erken durulaştırma). Grey WASPAS'a benzer biçimde, N-WASPAS belirsizliği ölçek eşitlemesinden önce tek bir sayıya indirir: her hücrenin üç bileşeni, doğruluğu ödüllendiren, belirsizliği iki kat ve yanlışlığı bir kat cezalandıran bir skor fonksiyonuyla tek sayıya çevrilir. Fuzzy WASPAS ve IF-WASPAS'ta toplam ve çarpım bileşenleri kendi doğal yapılarında, üçgen sayı ya da destek/ret çifti olarak, kurulur ve en sonda durulaştırılır. N-WASPAS'ta ise durulaştırma her hücrede, toplam ve çarpım kurulmadan önce, tek tek yapılır.

Toplam ve çarpım. Skorlara indirgenmiş matris üzerinde ağırlıklı toplam (WSM) ve ağırlıklı çarpım (WPM), kesin WASPAS'taki formüllerle birebir hesaplanır. Çarpım bileşeninde negatif çıkabilecek skorlar sıfıra kırpılır, çünkü kuvvet alma negatif tabanda tanımsızlaşabilir.

Sonuç. Birleşik puan λ ile toplam ve çarpım bileşenini harmanlar. Fuzzy WASPAS'ın aksine λ uyarlamalı hesaplanmaz; kesin WASPAS'ın varsayılan değeri olan 0,5 kullanılır. Ama IF-WASPAS'tan farklı olarak burada λ, manifestte ayrı ve adı geçen bir kullanıcı parametresidir; doğrudan değiştirilebilir.

DecisionMind N-WASPAS'ta tamlayan alma kuralını ve skor fonksiyonunu sabit tutar; ağırlıklar dışarıdan ve kesin olarak alınır, yöntem ağırlık üretmez.

Çıktı kesin WASPAS'taki gibi bir birleşik puan ve sıradır; okunması da aynıdır: yüzde ya da olasılık değildir, seçenek kümesi değişince sıra kayabilir.

Fark şudur. Her hücrenin doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık üçlüsü, toplam ve çarpım hesaplanmadan önce tek bir skora sıkıştırılmıştır. Bu yüzden çıktı, belirsizliğin (I) ne kadar büyük olduğunu değil, yalnızca belirsizliğin skoru ne kadar aşağı çektiğini yansıtır. İki seçeneğin puan farkı küçükse, bu farkın hangi bileşenden geldiği, yani düşük doğruluktan mı, yüksek belirsizlikten mi, yoksa yüksek yanlışlıktan mı geldiği, ayrıca gösterilmelidir. Aksi halde "neden düşük çıktı" sorusuna cevap verilemez.

Bu nedenle:

"N-WASPAS'a göre A3 en güvenilir seçenektir"

yerine:

"A3 en yüksek birleşik puana sahiptir; bu üstünlük en ağır iki kriterin ağırlıklarının yer değiştirmesiyle korunmaktadır, ancak A1 ile A2 arasındaki sıra aynı ağırlık takasında tersine dönmektedir ve bu ikisinin farkı sağlam değildir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriter değerlendirmesi hakkındaki bilgi eksik, çelişkili ya da tutarsızsa ve bu durumun karar için önemli olduğu düşünülüyorsa. Geçmiş verisi olmayan alternatiflerin değerlendirilmesi, çelişkili kaynaklara dayanan uzman görüşleri, "bu konuda hem güçlü lehte hem güçlü aleyhte kanıt var" durumları için uygundur. Belirsizlik bileşeni 1 eksi doğruluk eksi yanlışlık olarak hesaplanıyorsa (ayrı bir kaynağı yoksa) bu uzantı gereksizdir; sezgisel bulanık ya da kesin yapı aynı bilgiyi taşır. Değer ölçülmüşse temel yönteme geçilir.

WASPAS'ın çıkış koşulu aynen geçerlidir: toplam bileşeni telafi edicidir, bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa uygun değildir; sıralama değil ağırlık gerekiyorsa AHP, BWM, CRITIC, Entropy gibi yöntemlere bakılmalıdır.

T+I+F toplamının 3'ü aşmasına izin vermek. Bu, nötrosofik veri türü kartının belirttiği geçerlilik sınırıdır; aşan bir üçlü skor fonksiyonunu ve sonraki tüm adımları anlamsızlaştırır.

Belirsizliği 1 eksi doğruluk eksi yanlışlık olarak yazmak. Nötrosofik veri türü kartının temel uyarısı burada da geçerlidir; bu durumda I bağımsız bir bilgi taşımaz ve uzantının tek katkısı (çelişkili/eksik kanıtı ayrı tutmak) ortadan kalkar.

Maliyet kriterinde yalnız T ve F'yi çevirip I'yı olduğu gibi bırakmak. Tamlayan alma üç bileşeni birden dönüştürür (T↔F yer değiştirir, I 1'den çıkarılır); yalnız ikisini çevirmek yön düzeltmesini yarım bırakır.

Skor fonksiyonunu değiştirmek ya da atlamak. Doğruluğu ödüllendiren, belirsizliği iki kat, yanlışlığı bir kat cezalandıran skor burada sabit kuraldır; başka bir skor fonksiyonu (örneğin yalnız T-F farkı) farklı bir sıra üretebilir ve raporda belirtilmeden değiştirilmemelidir.

Erken durulaştırmayı gizleyip "üç bileşen de hesaba tam yansıdı" izlenimi vermek. Skor, toplam ve çarpımdan önce hesaplandığı için üç bileşenin ayrı ayrı etkisi son puanda görünmez; hangi bileşenin puanı düşürdüğü ayrıca gösterilmelidir.

Temel ilke şudur:

Doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık ayrı kaynaklardan gelmeli ve toplamları zorunlu olarak 1'e tamamlanmamalı; skor fonksiyonu bu üçünü tek sayıya indirdiği andan itibaren hangi bileşenin sonucu sürüklediği ayrıca raporlanmalıdır.

---