Nötrosofik WPM (Ye, 2014)

Üç şey değişir; çarpımsal mantık ve durulaştırmanın en sonda olması değişmez.

Hücreler. Kesin WPM'de her hücre tek, kesinlikle pozitif bir sayıdır. Burada her hücre üç bağımsız bileşenden oluşur: doğruluk (T), belirsizlik (I) ve yanlışlık (F). Üçü de 0-1 aralığındadır ve toplamları 0 ile 3 arasında herhangi bir değer olabilir. Kriter ağırlıkları kesin (crisp) sayı olarak dışarıdan alınır.

Yön işleme (maliyet kriterleri). Maliyet kriterinde her üçlü kendi tamlayanına çevrilir; (T, I, F) yerine (F, 1−I, T) yazılır. Burada yalnız T ile F yer değiştirmez, I de kendi tamlayanına (1−I) döner. Bu, sezgisel bulanık uzantının basit (μ, ν) → (ν, μ) tamlayanından farklıdır; üçüncü bileşenin varlığı tamlama kuralını da üçe çıkarır.

Toplulaştırma ve durulaştırma. Kriterler nötrosofik ağırlıklı geometrik toplulaştırma operatörüyle (SVNWG, Ye 2014) birleşir. Birleşik doğruluk Π T_j^{w_j} olarak hesaplanır; bu çarpımsaldır, yani bir kriterdeki zayıf T bütünü aşağı çeker. Birleşik belirsizlik 1 − Π(1 − I_j)^{w_j}, birleşik yanlışlık ise 1 − Π(1 − F_j)^{w_j} olarak hesaplanır; ikisi de olasılıksal toplam biçimindedir, yani bir kriterdeki yüksek I ya da F, ağırlığı oranında bütünü yukarı çeker. T'nin çarpımsal, I ile F'nin toplamsal benzeri davranması, WPM'nin zayıf kriteri affetmeyen karakterinin doğruluk bileşeninde korunduğu, belirsizlik ve yanlışlığın ise biriktiği anlamına gelir.

Durulaştırma en son adımda olur. DecisionMind burada belirsizliği iki kat ağırlıklandıran bir skor kullanır: s = (1 + T − 2I − F) / 2. Bu, yalnız doğruluk eksi yanlışlık (T − F) okumasından farklıdır. Aynı T ve F değerine sahip iki seçenekten belirsizliği (I) daha yüksek olan, skorda daha ağır cezalandırılır. Eşitlik durumunda ikinci bir ölçüt devreye girer: doğruluk fonksiyonu a = T − F sıralamayı ayırt eder.

DecisionMind bu uzantıda üç şeyi sabit tutar. Toplulaştırma kuralı olarak SVNWG operatörünü (Ye 2014), durulaştırma kuralı olarak s = (1 + T − 2I − F) / 2 skor fonksiyonunu, eşitlik bozucu olarak da a = T − F doğruluk fonksiyonunu kullanır. Ağırlıklar dışarıdan alınır; yöntem ağırlık üretmez, grup kararını desteklemez.

Kesin WPM'deki gibi skor yalnız bu seçenek kümesi içinde bir sıralamadır. Birim bağımsızlık avantajı burada geçerli değildir, çünkü kriterler artık ölçülmüş büyüklükler değil, doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık dereceleridir.

Fark şurada. Yüksek bir T tek başına yüksek bir skor garantilemez. Bir seçeneğin doğruluğu yüksek olsa da bu doğruluğun dayandığı bilgi eksik ya da çelişkiliyse, yani I yüksekse, skor bunu görmezden gelmez ve iki katı ağırlıkla düşürür. Bu yüzden raporda yalnız birleşik skor değil, o skoru oluşturan T, I, F bileşenlerinin ayrı ayrı ne söylediği de gösterilmelidir.

Bu nedenle:

"A3'ün doğruluğu en yüksek olduğu için A3 en iyi seçenektir"

yerine:

"A3'ün birleşik doğruluğu en yüksektir; skor bu doğruluğu, ona eşlik eden belirsizlik ve yanlışlık payını da (belirsizlik iki kat ağırlıkla) hesaba katarak indirger, bu yüzden A3'ün üstünlüğü yalnız T'ye değil s'nin tamamına bakılarak okunmalıdır"

biçiminde yazmak doğrudur.

Bir kriter hakkındaki bilgi eksik, tutarsız ya da çelişkiliyse ve bu durum kararın kendisi için önemliyse bu uzantı kullanılır. Örnekler: geçmiş verisi olmayan seçenekler, çelişkili uzman görüşleri, kısmen gözlemlenebilen sistemler. T + I + F'nin 1'e zorlanması ya da I'nın 1 − T − F olarak hesaplanması bu uzantının katkısını sıfırlar; nötrosofik veri türü kartındaki genel uyarı burada da geçerlidir.

Kesin yöntemin çıkış koşulu burada da geçerlidir. Bir kriterde herkesin aynı skoru aldığı durum, ölçek eşitlemesini ve toplulaştırmayı anlamsız hale getirebilir. T, I, F'nin her biri 0-1 aralığında olmalı ve T + I + F toplamı 3'ü aşmamalıdır.

Belirsizliğin (I) skora iki kat girdiğini bilmemek. Aşağıdaki öğretici örnekte A1'in doğruluğu (0,604) A3'ten (0,668) düşük olsa da fark küçüktür. Asıl belirleyici, A1'in belirsizliğinin (0,295) A3'ten (0,261) yüksek olmasıdır; bu fark skora iki kat yansır.

T + I + F toplamını 1'e zorlamak. Nötrosofik bileşenler bağımsızdır; toplamı 1'e zorlamak yapının tek katkısını (çelişkili ya da eksik kanıtı ayrı taşımak) ortadan kaldırır.

Doğruluk fonksiyonunu (a = T − F) ana skor sanmak. DecisionMind'da a yalnız s eşit çıktığında devreye giren bir eşitlik bozucudur; ana sıralama ölçütü s'dir.

Maliyet kriterinde yalnız T ile F'yi değiştirip I'yı olduğu gibi bırakmak. Doğru tamlayan (T, I, F) → (F, 1−I, T) üçünü birden değiştirir; I'yı olduğu gibi bırakmak geçersiz bir toplulaştırmaya yol açar.

Temel ilke şudur:

N-WPM'de skor yalnız doğruluk eksi yanlışlık değildir; belirsizlik payı skora iki kat ağırlıkla girer, bu yüzden yüksek doğruluklu ama yüksek belirsizlikli bir seçenek göründüğünden daha zayıf çıkabilir.