Plitojenik MULTIMOORA

Dört şey değişir; hâkimiyet mantığı korunur.

Hücreler. Kesin MULTIMOORA'da her hücre tek sayıdır. Burada her hücre üç sayıdır: doğruluk (T), belirsizlik (I), yanlışlık (F). Plitojenik veri türü kartındaki alt seçenek fikri bu ailede, P-TOPSIS'te olduğu gibi, kritere taşınır: DecisionMind kriterlerin kendisini bir bütünün alt seçenekleri gibi ele alır. Bir kriter baskın kabul edilir, çelişki derecesi sıfırdır; öbür kriterlerin bu baskın kritere ne kadar zıt olduğu, kriter başına sabit bir çelişki derecesiyle (0 ile 1 arası) verilir. Kriter ağırlıkları bu dereceden ayrı bir girdidir.

Ölçek eşitleme. Kesin MULTIMOORA sütunu kareler toplamının köküne böler. Burada önce maliyet kriterinin üçlüsü tersine çevrilir (T ile F yer değiştirir), sonra her hücre kendi kriterinin çelişki derecesiyle ayarlanır: doğruluk baskın kritere doğru büyütülür, belirsizlik ve yanlışlık aynı oranda küçültülür. Bu ayarlanmış üçlü bir skor fonksiyonuyla ((1+T−2I−F)/2) tek sayıya indirilir, 1 eklenir ve ANCAK bundan sonra sütun bazında kareler toplamının köküne bölünerek eşitlenir. Yani plitojenik yapı, ölçek eşitlemeden önce tek sayıya iner; bu, fuzzy ve küresel bulanık MULTIMOORA uzantılarıyla aynı sıradır.

Uzaklık / skor / birleştirme. Oran sistemi ve referans noktası bu eşitlenmiş tek sayı üzerinde çalışır: oran sistemi ağırlıklı toplamdır, referans noktası her kriterin sütun içi en büyük değerinden her seçeneğin ağırlıklı en büyük sapmasıdır. Tam çarpımsal biçim FARKLIDIR. Bu bileşen, eşitlenmiş tek sayıyı değil, çelişki ayarlaması yapılmış T-I-F üçlüsünü kullanır: doğruluğu, (1−belirsizlik)'i ve (1−yanlışlık)'ı ayrı ayrı kriter ağırlığının kuvvetiyle çarparak birleştirir (ağırlıklı geometrik birleştirme) ve yeni bir üçlü kurar. Bu üçlü aynı skor fonksiyonuyla tek sayıya çevrilir. Bu, Nötrosofik MULTIMOORA'nın (N-MULTIMOORA) tam çarpımsal biçiminde izlenen aynı tasarımdır: yalnız tam çarpımsal biçim, T-I-F yapısını oran sistemi ve referans noktasından daha geç, kendi birleştirme adımına kadar taşır.

Sonuç ve durulaştırma. Çıktı tek bir sayıdır. Üç alt sıralamayı birleştirirken bu uzantı, kesin MULTIMOORA'nın Borda kuralına eşdeğer bir ortalama sıra hesabı kullanır: her seçeneğin üç alt sıradaki konumlarının ortalaması alınır, en küçük ortalama nihai sırada birinci olur. N-MULTIMOORA'nın "en az iki alt yöntemde üstünlük" kuralı burada geçerli değildir.

DecisionMind bu uzantıda maliyet tümleyenini, çelişki ayarlamasını, bileşen bazlı skor-ve-normalize sırasını (oran sistemi ve referans noktası için), ağırlıklı geometrik birleştirmeyi (yalnız tam çarpımsal biçim için) ve ortalama-sıra birleştirmesini sabit tutar.

Nihai sıra kesin MULTIMOORA'daki gibi üç bakış açısının birleşik özetidir; okunması da temelde aynıdır. Fark şurada: puanın altında hem T-I-F belirsizliği hem de kriterler arası çelişki derecesi varsayımı gizlidir, ve bu varsayım yalnız tam çarpımsal biçimi doğrudan, oran sistemi ile referans noktasını ise skor-ve-normalize adımından geçirerek etkiler.

Bu nedenle:

"Plitojenik MULTIMOORA çelişkiyi de hesaba kattığı için sonuç daha güvenilirdir"

yerine:

"Kriterler arası çelişki derecesi şu varsayımla verilmiştir; üç alt yöntem bu varsayımı farklı noktalarda kullanmaktadır ve nihai sıra bu varsayıma duyarlıdır"

biçiminde yazmak doğrudur. Aşağıdaki öğretici örnekte A1 ile A3 arasındaki sıra, C2 kriterinin çelişki derecesi 0,33'ten 0,90'a çıkarılınca tersine dönmektedir; A2'nin birinciliği ise üç alt yöntemin de hemfikir olması nedeniyle bu değişimden etkilenmemektedir.

Kriter puanlarınız doğruluk-belirsizlik-yanlışlık üçlüsüyle verilmişse ve kriterlerin bir kısmı diğerlerine göre daha "bağımsız" ya da daha "çelişkili" bir bilgi kaynağıysa bu uzantı kullanılır. Yalnız T-I-F üçlüsü yeterliyse ve kriterler arasında böyle bir baskınlık-çelişki ilişkisi yoksa nötrosofik MULTIMOORA (N-MULTIMOORA) zaten yeterlidir; plitojenik biçim bir varsayım daha ekler ve bu varsayım gerekçesiz verilirse yalancı bir ayrım yaratır.

Ölçülmüş bir kriteri T-I-F üçlüsüne çevirmek belirsizlik modellemek değil, belirsizlik üretmektir; bu ilke burada da geçerlidir. Kesin MULTIMOORA'nın çıkış koşulu aynen geçerlidir: tam çarpımsal biçim tanımsızlaşmaması için tüm değerler geçerli aralıkta kalmalıdır, bir kriterde asla taviz verilemiyorsa bu yöntem kullanılmamalıdır.

Değer uzayını ihlal etmek. Her hücre geçerli bir T, I, F üçlüsü olmalı ve her kriterin bir çelişki derecesi ilan edilmiş olmalıdır; eksik ya da uydurma bir çelişki derecesiyle koşturmak yöntemi geçersiz kılar.

Çelişki derecesini gerekçesiz atamak. Öğretici örnekte C2'nin çelişki derecesi 0,33'ten 0,90'a çıkarılınca A1 ile A3'ün sırası döner. Bu derece "hissederek" verilirse sıralama da hissi bir sıralama olur; derece, kriterin baskın kritere göre ne kadar bağımsız ya da örtüşen bilgi taşıdığına dair ölçülebilir bir gerekçeye dayanmalıdır.

Tam çarpımsal biçimin de normalize edilmiş skoru kullandığını sanmak. Yalnız oran sistemi ve referans noktası skor-ve-normalize edilmiş tek sayı üzerinde çalışır; tam çarpımsal biçim çelişki-ayarlı T-I-F üçlüsünü doğrudan kullanır. İkisini karıştırmak farklı bir hesap yapar.

Baskın kriteri rastgele seçmek. Hangi kriterin çelişkisi sıfır kabul edileceği bir karardır ve raporda gerekçelendirilmelidir; baskın kriter değişirse öbür kriterlerin çelişki dereceleri de yeniden düşünülmelidir.

Temel ilke şudur:

Plitojenik MULTIMOORA'da çelişki derecesi, kriterin ölçülebilir bir zeminden gelen bağımsızlık payıdır; oran sistemi ve referans noktası bunu skora indirgenmiş haliyle, tam çarpımsal biçim ise T-I-F üçlüsü üzerinde doğrudan kullanır.