q-Rung ortopair VIKOR (Erdebilli ve ark., 2023)

Dört şey değişir. Karar mantığı aynı kalır.

Hücreler. Kesin VIKOR'da her hücre tek sayıdır. Burada her hücre bir çifttir: destek derecesi μ ve ret derecesi ν. Bu iki derecenin üçüncü kuvvetlerinin toplamı 1'i geçemez, çünkü DecisionMind bu yöntemde q'yu 3 olarak sabitler. q'yu kullanıcı seçmez. Ağırlıklar ve uzlaşma katsayısı v tek sayı olarak dışarıdan gelir.

Ölçek eşitleme. Kesin VIKOR'da her kriterin en iyi ve en kötü değeri doğrudan sütundan okunur. Burada önce maliyet kriterinde destek ile ret derecesi yer değiştirir, böylece her kriter fayda yönünde okunur. Sonra her kriterin ideal çifti ve anti-ideal çifti, tek tek sayı karşılaştırmasıyla değil, bir skor fonksiyonuyla seçilir. Bu skor, gerçek bir adayın çiftini o kriterde en iyi ya da en kötü ilan eder.

Uzaklık. Her adayın her kriterdeki normalleşmiş açığı, o kriterin ideal çiftine üç bileşenli bir uzaklıkla ölçülür. Bu uzaklık ideal ile anti-ideal arasındaki aralığa bölünür. Kesin VIKOR'da bu açık tek bir farkın oranıydı. Burada açık, destek, ret ve kararsızlık bileşenlerinin birlikte girdiği bir uzaklık oranıdır.

Sonuç ve durulaştırma. Grup faydası S, bireysel pişmanlık R ve uzlaşma indeksi Q aynı tanımı taşır. Küçük Q daha iyidir. Yöntem belirsizliği baştan atmaz; belirsizlik açık hesabına kadar taşınır ve S, R, Q hesaplanırken tek sayıya iner. İki kabul koşulu da klasik VIKOR'daki gibi çalışır.

DecisionMind bu yöntemde ideal ve anti-ideal çiftleri, skor fonksiyonuyla seçilen gerçek bir adayın çifti olarak sabitler. Literatürde kriter bazında en yüksek destek ve en düşük ret derecesini ayrı ayrı almak da mümkündür. İki yaklaşım, adaylardan biri her kriterde baskınsa aynı sonucu verir; baskın değilse farklı sonuç verebilir.

Q, S ve R üçlüsü kesin VIKOR'daki gibi okunur. Küçük Q iyidir, tek uzlaşma çözümü ile uzlaşma kümesi arasındaki fark iki koşulla belirlenir. Fark şurada. Bu üçünün altında artık destek ile ret arasındaki bir gerilim vardır ve bu gerilim S ile R hesaplanırken tek sayıya inip kaybolur.

Bir uzman bir kriterde hem yüksek destek hem yüksek çekince verdiyse, bu adayın o kriterdeki normalleşmiş açığı orta bir değer alır. Rapor bu ortalığın nereden geldiğini göstermez. Bu yüzden rapor yalnız Q, S ve R'yi değil, hangi kriterde destek ile ret arasındaki farkın küçük olduğunu da not etmelidir.

Bu nedenle:

"q-Rung VIKOR'a göre uzlaşma çözümü A2'dir"

yerine:

"Bu ağırlıklar ve v = 0,5 ile A2 tek uzlaşma çözümüdür; A2'nin güçlü olduğu kriterlerde destek ile ret arasındaki fark da büyüktür"

biçiminde yazmak doğrudur. Belirsizliği taşımak Q'yu daha doğru yapmaz, yalnız gizli kalmasını önler.

Uzman bir yargıya hem güçlü destek hem güçlü çekince veriyorsa ve bu çift sezgisel ile Pisagor sınırının ikisini de aşıyorsa bu uzantı kullanılır. Hangi çiftin hangi sınırı aştığını q-Rung veri türü kartındaki kısa karar kuralı gösterir. Çift zaten sezgisel ya da Pisagor sınırına sığıyorsa q'yu büyütmeye gerek yoktur.

Ölçülmüş bir kriteri bu biçime çevirmek yanlıştır. DecisionMind'da tablo tek türde olmak zorundadır. Ölçülmüş bir kriter varsa o da sabit bir çift olarak girilir ve bu çiftte belirsizlik taşınmaz. Temel VIKOR'un çıkış koşulu burada da geçerlidir: bir kriterde hiç taviz kabul edilmiyorsa VIKOR ailesi yerine eleme mantığıyla çalışan yöntemler tercih edilmelidir.

Kısıtı kontrol etmeden veri girmek. Her hücrede destek ve ret derecelerinin üçüncü kuvvetlerinin toplamı 1'i geçemez.

Q'nun yönünü ters okumak. Küçük Q her zaman daha iyidir. Bazı q-ROF VIKOR makalelerinde "büyükten küçüğe sırala" ifadesi geçer ama bu ifade makalenin kendi formülüyle çelişir. DecisionMind klasik VIKOR'un küçük-Q-iyidir kuralını takip eder; bu kuralı tersine çevirmek sıranın baştan sona ters çıkmasına yol açar.

İdeal çift seçimini karıştırmak. DecisionMind ideal çifti, bir skor fonksiyonuyla seçilen gerçek bir adayın çifti olarak alır. Bunun yerine her kriterde en yüksek destek ve en düşük ret derecesini ayrı ayrı toplayıp yapay bir çift kurmak farklı bir sonuç verebilir. Adaylardan hiçbiri baskın değilse bu fark S ve R değerlerinde görünür.

İki koşulu atlayıp yalnız Q'su en küçük adayı yazmak. VIKOR'un tanımlayıcı özelliği uzlaşma kümesidir. Aşağıdaki öğretici örnekte iki koşul da sağlanıyor ama bu her tabloda böyle olmaz.

Temel ilke şudur:

q-Rung ortopair VIKOR, destek ile ret arasındaki gerilimi son adıma kadar taşımak içindir. Ret derecesini yok sayan, Q'nun yönünü karıştıran ya da iki koşulu atlayan her uygulama bu katkıyı siler.