Senaryo bulanık DEMATEL

Hücreler. Kesin DEMATEL'de her hücre tek bir sayıdır. Burada her hücre üçgen bulanık bir sayıdır: alt (en kötümser), orta (en olası) ve üst (en iyimser) senaryo değeri. Köşegen burada da (0,0,0) olmak zorundadır.

Ölçek eşitleme / durulaştırma. Bu uzantı, Fuzzy DEMATEL kartındaki CFCS yöntemi gibi bulanık matrisi hesabın başında tek bir kesin matrise indirmez. Bunun yerine, üçgenin üç köşesini (alt, orta, üst) üç ayrı kesin matris sayar ve kesin DEMATEL'in tamamını (normalizasyon, toplam ilişki matrisi, D, R, öne-çıkanlık) bu üç matris üzerinde bağımsız olarak üç kez çalıştırır. Durulaştırma en sonda, üç sonucun ortalamasını alarak yapılır. Bu, "önce durulaştır, sonra hesapla" (CFCS) ile "üç senaryoyu ayrı hesapla, sonra ortala" arasındaki temel farktır.

Uzaklık / skor / birleştirme. Her senaryo (alt, orta, üst) için ayrı ayrı öne-çıkanlık (D+R) hesaplanır; bu üç öne-çıkanlık vektörü satır satır ortalanır ve toplama bölünerek normalize edilir. Net rol (D−R) de aynı biçimde üç senaryodan ortalanır ve ayrıca raporlanır, ama nihai çıktının kendisi değildir.

Sonuç ve durulaştırma. Nihai çıktı bir sıralama değil, bir ağırlık vektörüdür (kesin DEMATEL'in ürettiği öne-çıkanlıktan farklı olarak burada doğrudan ağırlık olarak sunulur). DecisionMind ayrıca iki tanı değeri hesaplar: üç senaryonun ne kadar farklı ağırlık ürettiğini gösteren bir sapma ölçüsü ve üç matrisin (alt, orta, üst) birbirinin sabit bir katı olup olmadığını, yani bulanıklığın normalize adımda "iptal olup olmadığını" gösteren bir uyarı bayrağı.

Çıktı bir kriter ağırlığı vektörüdür; okunması Entropy, CRITIC gibi nesnel ağırlık yöntemlerindeki gibidir: yüksek ağırlık, kriterin sistemdeki merkeziliğini (D+R) yansıtır. Net rol (D−R) ayrıca incelenerek kriterin neden mi sonuç mu olduğu görülebilir; ama bu, bir sonraki adıma (bir sıralama yöntemine) girdi olacak ağırlığın kendisi değildir.

Fark şurada: DecisionMind bu ağırlığı üç ayrı senaryodan (alt, orta, üst) ortalayarak üretir. Eğer uzmanın verdiği üçgenler her hücrede aynı oranla genişlemişse (örneğin her hücrenin alt ve üst köşesi, orta değerin sabit bir yüzdesiyse), normalizasyon adımı bu ortak oranı sildiği için üç senaryo birbirinin aynısını verir. Bu durumda "bulanık" girdi, ağırlığa hiçbir ek bilgi katmamış demektir; DecisionMind bunu bir uyarı bayrağıyla (sapma sıfıra çok yakın) işaretler.

Bu yüzden:

"Bulanık girdi kullandık, demek ki belirsizlik test edildi ve ağırlık sağlam"

yerine:

"Üç senaryodan (alt, orta, üst) elde edilen ağırlıklar birbirinin aynısı çıkmıştır; bu, bu örnekteki üçgenlerin orantılı kurulmuş olmasından kaynaklanır ve bulanıklığın ağırlığa bir katkısı olmadığını gösterir. Uzmanın üçgenleri orantısız (örneğin bir kriterde daha geniş, diğerinde daha dar) verdiği durumlarda üç senaryo farklı ağırlık üretebilir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Kriterler arası etki puanları için tek bir kesin değer yerine kötümser-olası-iyimser üç senaryo tahmini elde edilebiliyorsa ve amaç bu üç senaryonun ağırlık sıralamasını ne kadar değiştirdiğini görmekse bu uzantı bir iç sağlamlık kontrolü olarak kullanılabilir. Ancak bu uzantının hakemli bir kaynağı olmadığı unutulmamalıdır: akademik bir yayında "Fuzzy DEMATEL" adıyla atıf gerektiren bir analiz için Fuzzy DEMATEL (CFCS) kullanılmalıdır; bu uzantı yalnızca DecisionMind içi bir duyarlılık aracı olarak, kaynağı açıkça belirtilerek kullanılabilir. Etki puanları zaten kesinse kesin DEMATEL yeterlidir.

Bu yöntemi yayımlanmış, kurucu makalesi olan bir "Senaryo Bulanık DEMATEL" gibi sunmak. Bu uzantının akademik bir kaynağı yoktur; DecisionMind'ın kendi iç kod tabanından türetilmiştir. Raporda bu açıkça belirtilmelidir.

Uyarı bayrağını görmezden gelmek. Üç senaryo (alt, orta, üst) birbirinin aynı ağırlığını verdiğinde, bu bulanıklığın bir şey test ettiği anlamına gelmez; genellikle üçgenlerin orantılı kurulduğunun işaretidir. Aşağıdaki öğretici örnekte tam olarak bu durum gözlenmiştir.

Yalnız ağırlığın (D+R) sağlam çıkmasını, net rolün (D−R) de sağlam olduğu anlamına gelecek biçimde okumak. Bu iki değer, Fuzzy DEMATEL kartında da anlatıldığı gibi, ayrı sağlamlık sorularıdır; biri dayanıklı diğeri kırılgan olabilir.

Köşegen hücrelere sıfırdan farklı bir bulanık değer girmek. Bir kriterin kendini etkilemesi tanımsızdır; bu kural kesin DEMATEL'deki gibi burada da geçerlidir.

Temel ilke şudur:

Bu uzantı, hakemli bir literatür yöntemi değil, üç senaryoyu ayrı ayrı hesaplayıp ortalayan bir DecisionMind iç aracıdır; ürettiği ağırlık, ancak üç senaryo gerçekten farklı sonuç verdiğinde bulanıklığın bir katkısı olduğunu gösterir.