Küresel bulanık EDAS (Garg ve Sharaf, 2022)

Dört şey değişir. Ortalamaya göre konumlanma fikri değişmez.

Hücreler. Kesin EDAS'ta her hücre tek sayıdır. Küresel bulanıkta her hücre üç dereceden oluşur: destek (μ), ret (ν) ve kararsızlık (π). Uzman bu üçünü doğrudan verir. Tek kısıt, üç derecenin karelerinin toplamının 1'i aşmamasıdır. Kararsızlık geriye kalan bir pay değildir; ayrıca sorulur. Ağırlıklar DecisionMind'da kesin sayı olarak dışarıdan gelir. Yöntem literatürde tek bir uzmanın ya da önceden birleştirilmiş bir kurulun matrisiyle çalışır; DecisionMind de bu ailede grup kararını desteklemez.

Ortalama çözüm. Kesin EDAS'ta her kriterin ortalaması tek bir sayıdır: sütundaki değerlerin aritmetik ortalaması. Küresel bulanıkta ortalama da üç dereceli bir değerdir. Sütundaki üçlüler küresel ağırlıklı ortalama işlemiyle birleştirilir ve tek bir SFN, yani ortalama üçlü, elde edilir. Maliyet kriterinde ortalama alınmadan önce her hücrenin destek ve ret dereceleri yer değiştirir. Kesin EDAS'ta maliyet kriteri, ortalamanın hangi tarafının lehte sayılacağını ters çevirir; küresel bulanıktaki karşılığı budur.

Sapma. Kesin EDAS'ta bir seçeneğin ortalamadan sapması, tek sayının çıkarılmasıyla bulunur ve pozitif ya da negatif olur. Küresel bulanıkta düz çıkarma işlemi yoktur; üç derece birlikte çıkarılamaz. Bunun yerine küresel bulanık fark işlemi kullanılır. Bu işlem, bir üçlünün diğerine göre ne kadar lehte, ne kadar aleyhte ve ne kadar kararsız olduğunu üç ayrı derecede tutan yeni bir üçlü üretir. Kesin EDAS'taki "ortalamanın üstünde mi altında mı" ayrımı, burada bu farkın üç bileşeninde birlikte taşınır.

Birleştirme. Kesin EDAS, lehte ve aleyhte toplamları ayrı ayrı en büyük değerlerine bölüp normalize eder, sonra ikisinin ortalamasını alarak değerlendirme puanını kurar. Küresel bulanıkta bu normalize-ortalama adımı yoktur. Ağırlıklı farklar, kriterler boyunca özel bir küresel bulanık toplama işlemiyle (SFAgg) tek bir üçlüde birleşir. Bu işlem her bileşen için ayrı bir kareli ortalama alır. Skor fonksiyonu yalnız bu son üçlüye, en son adımda uygulanır ve tek bir değerlendirme puanı (AS) çıkar. Seçenekler bu puana göre büyükten küçüğe sıralanır; yön kesin EDAS ile aynıdır.

Değerlendirme puanı yalnız bu seçenek kümesini kümenin kendi ortalamasına göre sıralar. Başka bir analizle karşılaştırılmaz; bu, kesin EDAS ile ortaktır. Farklı olan, ortalamanın kendisinin de üç dereceli olmasıdır. Bir seçeneğin puanı yalnız "ortalamanın üstünde mi altında mı" sorusuna değil, o sapmadaki kararsızlığa da bağlıdır.

Bu nedenle:

"SF-EDAS puanı yalnız kesin EDAS'taki ortalamaya göre konum bilgisini taşır"

yerine

"SF-EDAS puanı, kümenin ortalamasına göre konumu ve bu konumdaki kararsızlığı birlikte taşır; iki seçeneğin puan farkı küçükse bu fark, girdideki kararsızlık derecelerinin küçük bir değişimiyle kapanabilir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Uzmanlar bir yargıya destek, ret ve kararsızlık derecesini ayrı ayrı veriyorsa bu uzantı kullanılır. Kesin EDAS'ın aradığı "kümenin ortalamasına göre konum" sorusu bu belirsizlik altında sorulur. Küresel bulanık kimlik ve komşu türlerle (Pisagor, resim bulanık) karıştırılmaması gereken sınır veri türü kartındadır.

Çıkış koşulu kesin EDAS ile aynıdır. Matris tek türde olmak zorundadır. Bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da telafi edicidir ve eşik altını elemez.

Değer-uzayı kısıtını karıştırmak. Kısıt üç derecenin karelerinin toplamıdır. Kararsızlığı 1−μ−ν olarak türetip küresel yapıya yazmak farklı bir veri türüdür; bu, sezgisel bulanık yapının kısıtıdır.

Maliyet kriterinde konjugat uygulamamak. Maliyet kriterinde destek ve ret dereceleri, ortalama alınmadan önce yer değiştirmelidir. Bu atlanırsa ortalama yanlış yönde kurulur ve pahalı ya da yavaş seçenek lehte görünür.

Ortalamayı kesin sayıya indirip kesin EDAS koşturmak. Küresel bulanık üçlüleri baştan tek sayıya (örneğin yalnız μ'ye) indirip kesin EDAS'ı uygulamak SF-EDAS değildir. Kararsızlık ilk adımda silinir ve puan farkları gerçekte olmayan bir kesinlik kazanır.

Kümeye seçenek eklendiğini unutmak. Ortalama, kümedeki tüm seçeneklerden kurulur. Kesin EDAS'taki gibi kümeye eklenen ya da çıkarılan bir seçenek ortalamayı, dolayısıyla tüm puanları değiştirir; küresel bulanıkta bu etki üç dereceye birden yayılır.

Temel ilke şudur:

SF-EDAS'ta ortalama da sapma da üç dereceli kalır; tek sayıya ancak en son adımda, kararlar boyunca biriken üç derece tek bir küresel bulanık toplama işleminden geçtikten sonra iner.