Küresel bulanık MARCOS (Kovač ve ark., 2021)

Dört şey değişir. İdeal ve anti-ideale göre oranlama fikri değişmez.

Hücreler. Kesin MARCOS'ta her hücre tek sayıdır. Küresel bulanıkta her hücre üç dereceden oluşur: destek (μ), ret (ν) ve kararsızlık (π). Uzman bu üçünü doğrudan verir. Tek kısıt, üç derecenin karelerinin toplamının 1'i aşmamasıdır. Kararsızlık geriye kalan bir pay değildir; ayrıca sorulur. Ağırlıklar DecisionMind'da kesin sayı olarak dışarıdan gelir. DecisionMind bu ailede grup kararını desteklemez; tek, önceden birleştirilmiş bir karar matrisi girilir.

Genişletilmiş tablo ve yön. Kesin MARCOS, gerçek seçeneklere ek olarak ideal ve anti-ideal iki hayali satır ekler. Küresel bulanıkta aynı fikir korunur; ideal ve anti-ideal satırlar burada da kurulur, ama tek sayı yerine üç dereceli birer üçlüdür. Maliyet kriterinde, tablo kurulmadan önce her hücrenin destek ve ret dereceleri yer değiştirir. Kesin MARCOS'taki "maliyette ideal en küçük değerdir" kuralının küresel bulanıktaki karşılığı budur.

İdeal ve anti-ideal seçim. Kesin MARCOS'ta ideal ve anti-ideal, her kriterde gözlenen en iyi ve en kötü tek sayıdır. Küresel bulanıkta "en iyi" bir skor fonksiyonuyla karşılaştırılır. İdeal, bu skorun en yükseğini aldığı gerçek üçlüdür; anti-ideal en düşüğünü aldığı üçlüdür. Sonra her hücre, kriterin ağırlığıyla küresel bulanık çarpma işlemiyle ölçeklenir.

Uzaklık. Kesin MARCOS, seçeneğin toplam puanını idealin ve anti-idealin toplam puanına bölerek iki oran kurar. Küresel bulanıkta bu oranın yerini açısal bir uzaklık alır. İki üçlü, birer yön gibi düşünülür ve aralarındaki açı arccos işlemiyle ölçülür. Bu, adın kaynağıdır: küresel bulanık üçlüler bir küre üzerindeki noktalar gibi davranır ve iki nokta arasındaki en doğal uzaklık düz çizgi değil, küre üzerindeki yaydır. Her seçeneğin ideale ve anti-ideale bu açısal uzaklığı birer fayda derecesi (K+ ve K−) verir. Bu iki derece, kesin MARCOS'taki gibi tek bir nihai fayda fonksiyonunda (F) birleşir. DecisionMind bu ailede skor fonksiyonunu ve açısal uzaklığı sabit tutar.

Nihai fayda derecesi, kesin MARCOS'takiyle aynı anlama gelir: seçeneğin ideal ve anti-ideal referanslara göre nerede durduğunu gösterir. Başka bir analizle karşılaştırılmaz; bu, kesin MARCOS ile ortaktır. Farklı olan, bu konumun açısal bir uzaklıkla ölçülmüş olmasıdır. Yüksek fayda derecesi "küreye en yakın" değil, ideal ve anti-ideal yönlere göre en dengeli konumdaki seçenek demektir.

Bu nedenle:

"SF-MARCOS'un fayda derecesi kesin MARCOS'taki gibi düz bir uzaklık oranıdır"

yerine

"Fayda derecesi burada açısal bir uzaklıktan gelir; iki seçeneğin fayda derecesi birbirine yakınsa bu yakınlık, üç derecenin küçük bir değişimiyle kolayca yer değiştirebilir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Uzmanlar bir yargıya destek, ret ve kararsızlık derecesini ayrı ayrı veriyorsa bu uzantı kullanılır. Kesin MARCOS'un "hem idealin ne kadarına ulaşıldığı hem anti-idealden ne kadar uzaklaşıldığı" sorusu bu belirsizlik altında sorulur. Küresel bulanık kimlik ve komşu türlerle (Pisagor, resim bulanık) karıştırılmaması gereken sınır veri türü kartındadır.

Çıkış koşulu kesin MARCOS ile aynıdır. Matris tek türde olmak zorundadır. Bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa bu uzantı da telafi edicidir.

Değer-uzayı kısıtını karıştırmak. Kısıt üç derecenin karelerinin toplamıdır. Kararsızlığı 1−μ−ν olarak türetip küresel yapıya yazmak farklı bir veri türüdür; bu, sezgisel bulanık yapının kısıtıdır.

Maliyet kriterinde yer değiştirmeyi atlamak. Maliyet kriterinde destek ve ret dereceleri, genişletilmiş tablo kurulmadan önce yer değiştirmelidir. Bu atlanırsa ideal nokta en pahalı ya da en yavaş seçenekten kurulur ve sıra tersine döner.

Açısal uzaklığı düz Öklid uzaklığıymış gibi yorumlamak. K+ ve K− değerleri arccos işleminden gelir; bu değerlerin küçük farkları, kesin MARCOS'taki oran farklarıyla aynı ölçekte okunamaz. İki seçeneğin K+'sı yakınsa bu yakınlığın sağlamlığı ayrıca sınanmalıdır.

Nihai fayda derecesini yüzde ya da olasılık gibi okumak. Kesin MARCOS'taki aynı hata burada da geçerlidir. F, yalnız bu seçenek kümesini kendi ideal ve anti-ideal ekseninde birbirine kıyaslar.

Temel ilke şudur:

SF-MARCOS'ta ideale ve anti-ideale uzaklık açısaldır; skor fonksiyonu ile kurulan ideal-anti-ideal referanslar ve bu açısal uzaklık gösterilmeden yöntem uygulanmış sayılmaz.