Kaba MARCOS (Matić, Marinković, Jovanović, Sremac ve Stević, 2022)

Dört şey değişir; karar mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin MARCOS'ta her hücre tek sayıdır. Burada her hücre bir kaba sayıdır: alt sınır ve üst sınır, grubun kesin puanlarından hesaplanmıştır. Bu uzantıda ağırlıklar, üst adımda kaba bir yöntemle (örneğin D-SWARA) türetilse bile, MARCOS'un kendi hesabına kesin sayı olarak girer; sınır bilgisi yalnız karar matrisinde ve ideal/anti-ideal referanslarda taşınır.

Ölçek eşitleme. Kesin MARCOS her hücreyi kriterin ideal değerine oranlar. Kaba MARCOS'ta ideal ve anti-ideal referans önce her kriter için gözlenen kesin en iyi ve en kötü uçtan, sütun bazında ayrı ayrı kurulur; bu uçlar tek bir seçenekten değil, o kriterdeki tüm seçeneklerin en iyi/en kötü sınırından gelir. Sonra her hücre bu referansa kaba biçimde oranlanır: alt sınır alt sınıra, üst sınır üst sınıra bölünür.

Ağırlıklama ve satır toplamı. Ölçek eşitlenmiş kaba tablo ağırlıkla çarpılır; ağırlık kesin olduğu için bu çarpım alt ve üst sınırı aynı oranda büyütür ya da küçültür. Her seçeneğin satırı toplanır ve bu toplam kaba bir aralık olarak kalır; kesin MARCOS'taki gibi tek sayıya burada henüz inilmez.

Sonuç ve durulaştırma. Kesin MARCOS'ta fayda oranları doğrudan tek sayıdır. Kaba MARCOS'ta önce ideale ve anti-ideale oranlar kaba aralık içinde bölünür, ancak bundan sonra tek sayıya (durulaştırılmış Y+ ve Y-) indirilir. Fayda fonksiyonları ve nihai fayda derecesi bu durulaştırılmış sayılardan kurulur. DecisionMind bu uzantıda bölme işlemini durulaştırmadan önce yapar; bu sıra, önce durulaştırıp sonra bölmekten farklı, genelde birbirine çok yakın ama bazı seçenek çiftlerinde sırayı değiştirebilecek kadar hassas bir sonuç verir.

Nihai fayda derecesinin okunuşu temel MARCOS'la aynıdır: yüksek değer iyidir, başka bir analizle karşılaştırılmaz, seçenek kümesi değişince ideal ve anti-ideal referanslar da değişir.

Fark şurada: derecenin altında artık grubun kendi anlaşmazlığı vardır. Birbirine çok yakın iki derece, temel MARCOS'ta olduğu gibi ağırlıklara duyarlı olabileceği gibi, kaba bölme işleminin durulaştırmadan önce mi sonra mı yapıldığına da duyarlı olabilir. Bu hassasiyet özellikle en üstteki iki-üç seçenek arasındaki fark binde birler mertebesindeyken önemlidir.

Bu nedenle:

"Kaba MARCOS'a göre en iyi seçenek A11'dir"

yerine:

"Bu ağırlıklarla A11'in nihai fayda derecesi en yüksektir (0,7314); A4 ile arasındaki fark (0,0052) küçüktür ve bu fark hem ağırlık dağılımına hem durulaştırma sırasına duyarlıdır"

biçiminde yazmak doğrudur.

Birden fazla uzman ya da kaynak aynı kriteri puanlıyorsa ve gruptaki anlaşmazlığın kendisi karar için önemliyse. Tek uzman ya da tek ölçüm varsa kaba sayı kurulamaz; temel MARCOS kullanılır. Sınırlar hesaplanmadan, doğrudan "en az, en çok" diye veriliyorsa bu gri sayıdır, kaba sayı değildir. Temel yöntemin çıkış koşulu aynen geçerlidir: bir kriterde taviz kabul edilmiyorsa MARCOS ailesinin hiçbir üyesi bunu sağlamaz; çok küçük seçenek kümelerinde ideal ve anti-ideal referanslar burada da seçeneklerin kendisine duyarlıdır.

Sınır kısıtını ihlal etmek. Her hücrede alt sınır üst sınırdan büyük olamaz; ihlal edilirse ideal/anti-ideal referans ve ölçek eşitleme anlamsızlaşır.

Durulaştırma sırasını değiştirip aynı sonucu beklemek. Kaba aralıkta bölüp sonra durulaştırmak ile önce durulaştırıp sonra bölmek, çoğu seçenek çiftinde birbirine yakın sonuç verir ama en üstteki dar farklı seçeneklerde sırayı değiştirebilir; hangi sıranın kullanıldığı raporda belirtilmelidir.

Sınırları grup puanlarından değil elle girmek. Bir uzmanın tek puanına sınır uydurmak kaba sayı değildir; veri türü kartındaki temel ilkeyi ihlal eder.

Binde birlik farkı kesin bir üstünlük sanmak. İlk iki sıra arasındaki fark ağırlıklara ve durulaştırma sırasına duyarlıysa, rapor bunu "birinci ile ikinci pratikte yakın" diye yazmalı, tek bir kazanan ilan etmemelidir.

Temel ilke şudur:

Kaba MARCOS sonucu, ideal ve anti-ideal referansların kaba aralıktan durulaştırılmış hâlinin bir özetidir; en üstteki dar farklar hem ağırlığa hem durulaştırma sırasına duyarlıdır ve rapor bunu göstermelidir.