Kaba VIKOR (Zhu, Hu, Qi, Gu ve Peng, 2015)

Dört şey değişir; karar mantığı değişmez.

Hücreler. Kesin VIKOR'da her hücre tek sayıdır. Burada her hücre bir kaba sayıdır: alt sınır ve üst sınır, grubun kesin puanlarından hesaplanmıştır. Kriter ağırlıkları da kaba aralık olarak verilir; toplamlarının 1 olması burada aranmaz, çünkü her ağırlık kendi başına bir belirsizlik aralığıdır.

Ölçek eşitleme. Kesin VIKOR her kriterin en iyi ve en kötü değerini bulup ideale uzaklığı bu aralığa oranlar. Kaba VIKOR aynı mantığı izler, ama en iyi ve en kötü değer artık kaba sınırların uçlarından, yani sütundaki gözlenen kesin en iyi ve en kötü uçtan kurulur; sınırlar durulaştırılmadan alınır.

Grup faydası ve bireysel pişmanlık. Kesin VIKOR'da S (grup faydası) ve R (bireysel pişmanlık) birer sayıdır. Kaba VIKOR'da ikisi de birer kaba aralıktır: alt ve üst sınırıyla ayrı ayrı hesaplanır, çünkü sınırlar arasındaki oran işlemi alt sınırla alt sınırı, üst sınırla üst sınırı eşlemez; sınırın hangi ucunun hangi ucu etkilediği ayrı bir kural gerektirir.

Uzlaşma indeksi ve durulaştırma. Kesin VIKOR'da Q tek bir sayıdır. Kaba VIKOR'da Q önce kaba bir aralık olarak kurulur; S ve R'nin kaba aralıkları, bu aralıkların kesin en iyi/en kötü uçlarıyla ve katsayı v ile birleştirilir. Q ancak bundan sonra, alt ve üst sınırın ortalaması alınarak (v=0,5'te) tek sayıya iner. DecisionMind bu son adımda ortalama alma kuralını sabit tutar; farklı bir durulaştırma kuralı farklı bir Q verebilir.

Kesin VIKOR'daki iki koşul, kabul edilebilir avantaj ve kabul edilebilir istikrar, Kaba VIKOR'da aynen çalışır ve durulaştırılmış Q üzerinden sınanır. DecisionMind katsayı v'yi varsayılan 0,5'te tutar; kullanıcı değiştirebilir.

Q'nun okunuşu temel VIKOR'la aynıdır: küçük değer iyidir, asıl sonuç Q sırası değil iki koşulun verdiği karardır. Yalnız Q'su en küçük seçeneği "kazanan" diye yazmak burada da yanlıştır.

Fark şurada: Q'nun altında artık grubun kendi anlaşmazlığı vardır. İki seçeneğin durulaştırılmış Q'su birbirine yakınsa bu yakınlık hem ağırlıklara hem sınırların ne kadar geniş olduğuna bağlı olabilir. Geniş sınırlı bir seçeneğin Q'su, dar sınırlı bir seçeneğin aynı büyüklükteki Q farkından daha az güvenilirdir.

Bu nedenle:

"Kaba VIKOR'a göre en iyi seçenek A4'tür"

yerine:

"Bu ağırlıklar ve v=0,5 ile A4'ün durulaştırılmış Q'su en küçüktür (0,103); ama A6 ile arasındaki fark (0,200) kabul edilebilir avantaj eşiğinin (0,200) hemen altında kalır, bu yüzden tek kazanan yerine A4 ile A6'dan oluşan bir uzlaşma kümesi bildirilmelidir"

biçiminde yazmak doğrudur.

Birden fazla uzman ya da kaynak aynı kriteri puanlıyorsa ve gruptaki anlaşmazlığın kendisi karar için önemliyse. Tek uzman ya da tek ölçüm varsa kaba sayı kurulamaz; temel VIKOR kullanılır. Sınırlar hesaplanmadan, doğrudan "en az, en çok" diye veriliyorsa bu gri sayıdır, kaba sayı değildir; o zaman Gri VIKOR daha uygundur. Temel yöntemin çıkış koşulu aynen geçerlidir: bir kriterde hiç taviz kabul edilmiyorsa VIKOR ailesinin hiçbir üyesi bunu sağlamaz.

Sınır kısıtını ihlal etmek. Her hücrede alt sınır üst sınırdan büyük olamaz; ihlal edilirse en iyi/en kötü değer seçimi ve dolayısıyla S ve R anlamsızlaşır.

Durulaştırma kuralını değiştirip aynı sonucu beklemek. Q aralığının alt ve üst sınırının ortalamasını almak kanonik seçimdir; yalnız alt sınırı (kötümser) ya da yalnız üst sınırı (iyimser) almak farklı sıra verebilir. Hangi kuralın kullanıldığı raporda belirtilmelidir.

İki koşulu atlayıp yalnız durulaştırılmış Q'yu sıralamak. Bu, temel VIKOR'daki en yaygın hatanın kaba biçimidir ve burada daha kolay gözden kaçar, çünkü Q'yu kaba aralıktan tek sayıya indirmek zaten bir adımdır; koşulların bu tek sayı üzerinden ayrıca sınanması unutulmamalıdır.

Sınırları grup puanlarından değil elle girmek. Bir uzmanın tek puanına sınır uydurmak kaba sayı değildir; veri türü kartındaki temel ilkeyi ihlal eder.

Temel ilke şudur:

Kaba VIKOR'un sonucu, kaba VIKOR'da da bir sıra değil koşullu bir uzlaşma önerisidir; S ve R'nin kaba aralıkları, durulaştırma kuralı ve iki koşulun sonucu raporda birlikte verilmeden yöntem uygulanmış sayılmaz.